Twintig jaar Gewoon aan de Slag betekent duizenden werkvormen. Soms klassiek. Soms ongebruikelijk of eigenzinnig. Van brown paper-sessies tot escaperooms, van story cubes en klantreizen tot fractalenonderzoek. Logisch dat het er zoveel zijn. We kiezen altijd wat bij déze klant en déze vraag het meeste beweging oplevert. Toch zijn er werkvormen die zowel bij klanten […]
Twintig jaar Gewoon aan de Slag betekent duizenden werkvormen. Soms klassiek. Soms ongebruikelijk of eigenzinnig. Van brown paper-sessies tot escaperooms, van story cubes en klantreizen tot fractalenonderzoek. Logisch dat het er zoveel zijn. We kiezen altijd wat bij déze klant en déze vraag het meeste beweging oplevert.
Toch zijn er werkvormen die zowel bij klanten als bij ons structureel boven komen drijven. De blijvertjes:
Metaforen blijven plakken
Werken met metaforen staat bij oud-klanten opvallend scherp op het netvlies. Een gewenste situatie verkennen met de vraag: ‘Als het gaat zoals je wilt, dan is het net zoiets als…?’
Het blijkt beelden boven water te krijgen die mensen anders nooit zouden delen, benadrukken onder meer Henk Looijen (destijds RWS) en Mariska Herwijer (UvA).
‘Het gaf supermooi inzicht in beweegredenen en achterliggende belangen. Wat we nodig hadden om verder te kunnen.’
Het blijft niet bij inzicht. De beelden zetten zich vast. Zeg tegen Mariska ‘skiën op de zwarte piste’ en we weten allebei meteen weer van wie dit was en waarom het zo’n rake metafoor was.
Soms wandelt de metafoor al vanzelf de sessie in. Stan (Siza destijds) herinnert zich nog het gezamenlijke reisverhaal:
‘Het begon al bij de uitnodiging om mee op reis te gaan. Samen met de hele setting met gebedsvlaggetjes en het kampvuur. Het hielp enorm om letterlijk in een nieuw verhaal te stappen.’
Metaforen verbinden op een laag die je met abstracte taal nooit raakt. Zelfs bij teams die van tevoren roepen: Voor ons geen metaforen! :-).
Kampvuurgesprekken openen iets anders
Een andere favoriet is het kampvuurgesprek. Echt of nagebouwd. De setting maakt iets los. De kring, het tragere tempo, de gelijkwaardigheid. Je stapt letterlijk uit de hectiek en in een gesprek dat ergens over gaat.
Chi (CKC) zegt:
‘Het kampvuur haalde ons allemaal uit onze comfortzone. Het was spannend, maar het gaf ook zoveel energie.’
Soms voegen we een ritueel toe, zoals iets symbolisch verbranden. Het lijkt klein, maar het markeert een grens. Wat laten we achter? Waar maken we ruimte voor? Zulke momenten werken vaak langer door dan mensen verwachten.
De kracht van samen puzzelen
Naast al dat betekenisvolle werk blijven ook praktische, concrete werkvormen favoriet. Brown paper. Flip-overs. Post-its. Mindmaps. Alles om patronen, keuzes en aannames uit (individuele) hoofden te halen en (gezamenlijk) op tafel te leggen.
Henk haalt zich de swimming lanes op een bijeenkomst in Vught aan:
‘Het hielp fantastisch om alles concreet en zichtbaar te maken.’
Marcella (Rochdale) gebruikt mindmappen nog steeds:
‘Alles verzamelen, clusteren, kijken: hier zit een gemeenschappelijk vlak. Dáár moeten we mee aan de slag.’
En Stan ontdekte de kracht van een simpele parkeerplaats: een plek om rust te creëren, te prioriteren en keuzes te durven maken. Een klein inzicht, groot effect.
Chris Visser trok met ons op als Regiomanager bij Leger des Heils, Jeugdzorg en Reclassering. Hem staat naast de diepere gesprekken (‘intervisie-achtig’) specifiek bij dat we uitlegden over bovenstroom en onderstroom & de vier niveaus van interactie:
‘Die kwam binnen.’
Ontwikkelritme: discipline die loont
Het Ontwikkelritme mag in dit rijtje niet ontbreken. Ontstaan toen de frustratie bij een klant (‘we spreken zoveel af en het verdwijnt toch’) samenkwam met ons eigen experiment: laten we eens uitproberen wat er gebeurt als wij radicaal blauw denken en organiseren inzetten.
Die combinatie werd een stevige vorm waarin teams stelselmatig inchecken op kwartaal- en jaardoelen; samen koers houden op weg naar hun gewenste uitkomst. En leren van alles wat ze daar onderweg in tegenkomen. Liefst natuurlijk nog steeds met een stevige metafoor als vertrekpunt…
Alle zeven principes van Veranderen 3.0 zitten erin verstopt. Met nadruk op Geduld en Volharding. Het D-woord… Precies daarom houden we ervan (met gepaste tegenzin). Het werkt. En omdat wij vinden dat de kraan bij de loodgieter niet mag lekken, passen we het zelf ook al jaren toe.
Favorieten bestaan eigenlijk niet
Al deze werkvormen hebben hun eigen magie. Maar of iets favoriet wordt, hangt uiteindelijk van één ding af: de impact op dat ene team, die ene vraag, dat ene moment in een veranderproces.
We hebben een handjevol oud-klanten gevraagd naar hun ervaringen. Maar wat staat jou vooral nog bij – wat is jouw favoriet?
Deel het onder dit bericht, zodat anderen daar ook hun voordeel mee kunnen doen!
Een bijzondere vorm in de spotlight: Belevingsonderzoek
Bij veel klanten deden we de afgelopen jaren een Belevingsonderzoek. Een methodiek met stevige wortels in Clean Language, en in de basis ontwikkeld door onze veel te jong overleden collega Stefan Ouboter. Iets waar we hem nog altijd ontzettend dankbaar voor zijn. In een volgende jubileumeditie vertellen we hoe deze vorm teams hielp om patronen haarscherp te zien en van binnenuit beweging op gang te brengen.
Benieuwd naar meer over 20 jaar Gewoon aan de slag? Hier lees je het oorsprongsverhaal: Drie keer met je vingers knippen, en ineens zijn we 20 jaar verder! of Waar kwamen we zoal in die 20 jaar? | Een terugblik op 20 jaar topsport, zorgzame verpleging, een verzameling tandwielen of gewoon een gezellige katalysator
